أبو ريحان البيروني ( مترجم : باقر مظفرزاده )
348
الصيدنة في الطب ( داروشناسى در پزشكى ) ( فارسى )
گاو چشم 5 [ ناميده مىشود ] . مىگويند كه آن را جرجار 6 نيز مىنامند . به عربى عرار ناميده مىشود . الاعشى گفته است : « بامدادان سپيد و شامگاهان - زرد چون عراره » 7 . زيرا بسيار زيباست ، بدنش سفيد ، رنگش در نيمهء نخست روز سرخفام و پس از نيمروز تا غروب زردفام است . جالينوس « عين الثور » 8 مىنامد و [ مىگويد ] كه اين نوعى بابونه 9 است . صهاربخت آن را « عين البقر » 10 مىنامد . پولس و ديسقوريدس مىگويند كه گلهاى [ بهار ] به چشمان و به گلهاى بابونه مىماند ، اما درشتتر و سوزندهتر . ميان آنها سرخ است اما در اطراف ، گلبرگهاى زرد قرار دارد . ( 1 ) . Anthemis arvensis L . ، يا A . tinctoria L . ، يا A . nobilis L . ؛ سراپيون ، 79 ؛ ابو منصور ، 83 ؛ ابن سينا ، 105 ؛ غافقى ، 152 ؛ ميمون ، 49 ؛ عيسى ، 18 17 . ( 2 ) . نسخهء الف : بوفالمون ، بايد خواند بوفثالمون - يونانى ، ديوسكوريد ، III ، 132 ؛ نسخهء فارسى : بونيالمون ؛ نسخهء پ بوقالمون ( ! ) مىخواند . ( 3 ) . نسخهء الف : بوقلمون ، بايد خواند بوفثلمون ، نك . يادداشت 2 ؛ نسخهء پ : بوقلمون ، نسخهء فارسى : بوفيليمون . ( 4 ) . عينى ثورا ، قس . I , Low ، 370 . ( 5 ) . گاوچشم ، قس . II , Vullers ، 945 . ( 6 ) . جرجار ، قس . ابو حنيفه ، 169 ؛ Lane ، 401 . ( 7 ) . اين شعر در لسان العرب ، IV ، 560 آورده شده است . ( 8 ) . عين الثور معادل يونانى . ( 9 ) . البابونج ، نك . شماره 129 . ( 10 ) . عين البقر . 190 . بهرامج 1 مؤلّف المشاهير مىگويد : اين رنف 2 است . [ رنف ] بهرامج دشتى است 3 و ازاينرو مىپندارند كه [ رنف ] كاجيرهء دشتى باشد . الفزارى مىگويد : رنف به فارسى بوركر ، - و در نسخهاى بوبكر 4 [ ناميده مىشود ] ،